Blog

Blog

Başarısızlığın formülünü bilim insanları pireler üzerinde bir deney yaparak kanıtladılar.

Bilim insanları pirelerin farklı yükseklikte zıplayabildiklerini keşfederler ve bu nedenler pireleri toplayıp 30 santimetre yüksekliğinde olan bir cam fanusun içine yerleştirirler. Cam fanusun altına metal bir zemin koyarlar ve bu zemini ısıtırlar. Sıcaktan rahatsız olan pireler kaçmak için zıplamaya başlarlar fakat fanusun camına çarparak geri düşerler. Yere düştüklerinde yine zeminin sıcaklığın dan rahatsız olurlar ve tekrar zıplarlar ve yine başlarını cama çarparak düşerler. Pireler camı göremediklerinden ve ne olduğunu bilmediklerinden dolayı, zıplayarak kaçmalarına neyin engel olduğunu anlayamazlar. Defalarca cama vurarak düşen pireler en sonunda zemin üzerinde 30 santimetreden fazla zıplamamayı öğrenirler.

Deneyin ikinci aşamasına geçilir. Pireler tekrar cam fanusun içindedir fakat bu aşamada, cam tavan kırılır ve ortadan kaldırılır. Zemin tekrar ısıtılır. Pireler yine eşit yükseklikte 30 santimetre zıplarlar. Üzerlerinde cam olmamasına rağmen, pireler 30 santime üzerinde zıplamazlar. 30 santimetrenin üstünde zıpladıklarında kafalarını çarptıklarını biliyorlardır ve artık bu ölçünün üzerinde zıplamaya cesaretleri yoktur.

Pirelere engel olan cam ortadan kalksa dahi zihinlerinde 30 santimetreden fazla zıplanamaz inancı varlığını sürdürmektedir.

İşte pirelerin yaşadığı bu duruma “Cam Tavan Sendromu” denmiş , psikolojide ise “öğrenilmiş çaresizlik” olarak adlandırılmıştır.

Tıpkı pireler gibi biz de nasıl bir şeyi başaramayacağımızı öğreniyoruz.

Engellerin çoğu zihnimizde oluşuyor ve bu sınırlara göre kendimizi konumlandırıyoruz. 

Bu sınırlarda bizim potansiyelimizi belirliyor ve artık yapabileceklerimiz sadece bu sınırlar içinde olduğunu dünüyoruz. 

Öğrenişmiş çaresizlik, yoğun yetersizlik duygusu altında atalet ile kendini gösterir. Atalet harekete geçememe hali, amaca yönelik hareket edememe olarak tanımlanabilir. Ataletin en sevdiği cümleler şöyledir: Ne yapsam olmuyor”, “ne değişecek ki”, “nasıl olsa bir işe yaramayacak”, “daha sonra denerim belki, ama şimdi değil”, “ben kimim ki yapayım”, “bunu yapmak benim elimde değil”, “ bunu yapmak için daha çok vaktim var”. Eğer kendinizle konuşurken bunları söylüyorsanız cam tavanlarınızı bir daha kontrol edin ve onların farkına varın. 

Tüm ihtiyacınız, tekrar harekete geçebilme cesareti ve hareke geçmeye duyacağınız güvendir. Bu ihtiyacınızı karşılarken hayal etmekten asla vazgeçmeyin. Unutmayın ki öğrenilmiş çaresizlik ve ataletten kurtulmanın şartı farkına varabilmek ve eyleme geçmek için özgüveni yeniden kazanmaktır…

Profesyonel Koç Gülce Sabancı